Мәзір

Театрлық жазбалар

«35 жылдыққа 35 тұлға»

«Ілияс Жансүгіров қазақ театрының қандай мәселелерін сынады?» 9 тамыз, 2026

«Ілияс Жансүгіров қазақ театрының қандай мәселелерін сынады?»

Ілияс Жансүгіровтің «Театр туралы» мақаласы — қазақ театрының қалыптасу кезеңіндегі проблемаларды сырттай бақылаған адамның емес, театрдың ішкі жағдай...

«Гамлетті қою – бүгінгі театрдағы ең үлкен тәуекел»: режиссерлер неге Шекспирден қорқады? 5 тамыз, 2026

«Гамлетті қою – бүгінгі театрдағы ең үлкен тәуекел»: режиссерлер неге Шекспирден қорқады?

Жүздеген жыл бойы сахнадан түспеген «Гамлет» бүгінгі режиссерлер үшін де ең күрделі пьесалардың бірі болып қала береді. Театр әлемінде «қарғыс атқан п...

Товстоногов: «Станиславский жүйесі – теория емес, қателіктерден туған тірі тәжірибе» 2 тамыз, 2026

Товстоногов: «Станиславский жүйесі – теория емес, қателіктерден туған тірі тәжірибе»

КСРО халық әртісі, әйгілі режиссер Георгий Товстоногов актерлік өнердегі Константин Станиславский жүйесінің мәнін түсіндіріп, оның ғылыми теория емес,...

Клавдий: тақты ұрлаған жауыз ба, әлде мемлекетті аман сақтап қалған билеуші ме? 2 тамыз, 2026

Клавдий: тақты ұрлаған жауыз ба, әлде мемлекетті аман сақтап қалған билеуші ме?

Шекспирдің «Гамлетіндегі» Клавдий көбіне ағасын өлтірген жауыз ретінде ғана қабылданады. Бірақ ол билікке келгеннен кейін Данияны қалай басқарды? Елді...

«Өнер ойын-сауыққа айналса, ол өледі»: Қазақстанда жеңіл жанрдың көбеюі өнерге қауіп төндіре ме? 24 шілде, 2026

«Өнер ойын-сауыққа айналса, ол өледі»: Қазақстанда жеңіл жанрдың көбеюі өнерге қауіп төндіре ме?

Театр коммерция мен биік өнердің арасында тепе-теңдік сақтауы керек. Қазақстан театрларында коммерциялық қойылымдардың саны артып келеді. Алайда бұ...

Станиславский театры деген не? Әлемдік театр өнерін өзгерткен жүйе 15 шілде, 2026

Станиславский театры деген не? Әлемдік театр өнерін өзгерткен жүйе

Константин Станиславский қалыптастырған театр қағидалары ХХ ғасырдағы актерлік өнердің бағытын түбегейлі өзгертті. Станиславский театрының ерекшелігі...

Актердің мақсаты неге өзгереді? Оқиғаның драматургиядағы шешуші күші 12 шілде, 2026

Актердің мақсаты неге өзгереді? Оқиғаның драматургиядағы шешуші күші

Кейіпкердің мақсаты тұрақты нәрсе емес. Драматургиядағы әрбір ірі оқиға оның ойын, шешімін және әрекет бағытын өзгертеді. Оқиға мақсатына әсер етпесе,...

«Бас тарту» қайдан пайда болады? Актер эмоцияны емес, қажеттілікті ойнауы керек 12 шілде, 2026

«Бас тарту» қайдан пайда болады? Актер эмоцияны емес, қажеттілікті ойнауы керек

Адам неліктен болған оқиғаға бірден сенбейді? Жақынынан айырылғанда, сүйікті дүниесінен қол үзгенде немесе өмір күрт өзгергенде неге алғашқы реакция –...

Театр – өтірік арқылы ақиқатты айтатын өнер 12 шілде, 2026

Театр – өтірік арқылы ақиқатты айтатын өнер

Сахнадағы оқиға ойдан шығарылғанымен, оның әсері шынайы болады. Театрдың құдіреті де осында: ол жалған оқиға арқылы адамның ең ақиқат сезімдерін оятад...

«Жаман кварто» деген не? 10 шілде, 2026

«Жаман кварто» деген не?

«Гамлеттің» 1603 жылғы алғашқы басылымы неге «жаман кварто» деп аталады? Бұл атауды кім берді? Шынында да ол сапасыз мәтін бе, әлде Шекспирдің ертерек...

Полоний – сарайдың ең ақылды адамы ма, әлде ең қауіптісі ме? 9 шілде, 2026

Полоний – сарайдың ең ақылды адамы ма, әлде ең қауіптісі ме?

«Гамлеттегі» Полоний көп жағдайда көп сөйлейтін, күлкілі кейіпкер ретінде қабылданады. Алайда оның әрбір әрекетіне назар аударсақ, сарайдағы барлық құ...

«Дон Кихот»: жоғалтумен күрескен жиһангердің ақтық сапары 25 маусым, 2026

«Дон Кихот»: жоғалтумен күрескен жиһангердің ақтық сапары

Қазақ театрының жаңа қойылымындағы Дон Кихот бейнесі Сервантес шығармасындағы қиялшыл рыцарьдан әлдеқайда терең әрі трагедиялық сипатқа ие. Режиссер Д...

Болат Ыбыраев: «Өнерге салған кірпішім – Қаллекиде қаланды» 16 маусым, 2026

Болат Ыбыраев: «Өнерге салған кірпішім – Қаллекиде қаланды»

Қалибек Қуанышбаев атындағы Қазақ ұлттық музыкалық драма театрының 35 жылдығына арналған «Театрлық жазбалар» айдарының кезекті кейіпкері – театрдың не...

Саунд-драма – дыбыс пен драманың синтезі 12 маусым, 2026

Саунд-драма – дыбыс пен драманың синтезі

Саунд-драма – музыка, дауыс, пластика және драмалық әрекетті біріктіретін заманауи театр жанры. Жанрдың негізін режиссер, актер және композитор Владим...

Идеал театр қандай болуы керек? 7 маусым, 2026

Идеал театр қандай болуы керек?

Театр – тек қойылым көрсететін орын емес, ол ой тудыратын, сезім оятатын және адамды өзгерте алатын өнер кеңістігі. Идеал театр қандай болуы керек? Он...

Амантай Жұмашев: «Көктен іздегенімді театрдан таптым» 6 маусым, 2026

Амантай Жұмашев: «Көктен іздегенімді театрдан таптым»

Театр туралы сөз болғанда ең алдымен актер көзге түседі, режиссер ойға оралады. Бірақ спектакльдің жанын естіртіп, сахнаның тынысын музыкалық ырғақпен...

«Шие бағы»: Жоғалған дәуірдің жоқтауы ма, жаңа заманның жаршысы ма? 3 маусым, 2026

«Шие бағы»: Жоғалған дәуірдің жоқтауы ма, жаңа заманның жаршысы ма?

Қ.Қуанышбаев атындағы қазақ ұлттық музыкалық драма театры репертуарындағы «Шие бағы» спектаклі көрерменді өткен мен болашақ, сағыныш пен шындық, өзгер...

Қазақ театры: мінез, миссия және заманауи сын – SOC моделіндегі ойлар 31 мамыр, 2026

Қазақ театры: мінез, миссия және заманауи сын – SOC моделіндегі ойлар

Театр – халықтың рухани болмысы мен тарихи жадының көркем көрінісі. Ол тек өнер емес, қоғамның санасын қалыптастыратын мәдени институт. Бүгінгі қазақ...

Гертруда: опасыз әйел ме, әлде тағдыр құрбаны ма? 31 мамыр, 2026

Гертруда: опасыз әйел ме, әлде тағдыр құрбаны ма?

Шекспирдің «Гамлет» трагедиясындағы Гертруда бейнесі ғасырлар бойы түрлі пікірталас тудырып келеді. Ол шынымен әлсіз әрі жеңілтек әйел ме, әлде саяси...

Жанат Чайкина: «Сахна – менің киелі шаңырағым» 22 мамыр, 2026

Жанат Чайкина: «Сахна – менің киелі шаңырағым»

Қазақ театры тарихында өнерге тағдыр ретінде қараған, сахнаны тек мамандық емес, адам жанының терең мектебі деп түсінген актрисалар бар. Солардың қата...

Кейіпкер мұраты мен актер танымы: сахнадағы шынайылықтың негізі 15 мамыр, 2026

Кейіпкер мұраты мен актер танымы: сахнадағы шынайылықтың негізі

Театр өнеріндегі образ табиғаты, кейіпкердің мақсаты мен актердің азаматтық ұстанымы туралы толғам. Жағымды не жағымсыз кейіпкер болсын, оның ішкі мұр...

Болат Ұзақов: «Қаллеки театры – менің өмірім» 13 мамыр, 2026

Болат Ұзақов: «Қаллеки театры – менің өмірім»

Қазақ театр өнерінде режиссер тағдыры көбіне сахнаның тасасында қалып жатады. Көрермен спектакльді көреді, актерді таниды, кейіпкерді есте сақтайды. Б...

«Екінші жоспар», ішкі монолог және пайым: М.О. Кнебельдің ойлау мектебі 9 мамыр, 2026

«Екінші жоспар», ішкі монолог және пайым: М.О. Кнебельдің ойлау мектебі

Театр теориясында «екінші жоспар», «ішкі монолог» және «пайым» ұғымдары актер мен режиссердің сахналық ойлау мәдениетін қалыптастыратын маңызды катего...

Пьеса мен рөлді талдау: сахналық ойлаудың терең табиғаты 8 мамыр, 2026

Пьеса мен рөлді талдау: сахналық ойлаудың терең табиғаты

Театр өнеріндегі пьеса мен рөлді талдау актер мен режиссер үшін шығармашылықтың ең күрделі әрі маңызды кезеңдерінің бірі. М.О. Кнебель, В.Э. Мейерхоль...

Сахна – менің өмірім: Айман Аймағамбет 6 мамыр, 2026

Сахна – менің өмірім: Айман Аймағамбет

Қалибек Қуанышбаев атындағы Қазақ ұлттық музыкалық драма театрының 35 жылдығына арналған арнайы айдардың кейіпкері — актриса, Қазақстанның еңбек сіңір...

Қаллеки театрының бастау бұлағы: 1989 жылғы тарихи хат 4 мамыр, 2026

Қаллеки театрының бастау бұлағы: 1989 жылғы тарихи хат

1989 жылы Целиноградтағы С.Сейфуллин атындағы институт ұстаздары мен студенттері қазақ театрының қажеттігін көтеріп, «Қазақ тілі» қоғамына тарихи хат...

Сахнадағы шындық: әдеби шығарманы театр тіліне айналдыру өнері 1 мамыр, 2026

Сахнадағы шындық: әдеби шығарманы театр тіліне айналдыру өнері

Әдеби шығарманы сахнаға бейімдеу — тек мәтінді қысқарту емес, ол жаңа көркем тіл жасау процесі. Бұл мақалада инсценировка жасаудың негізгі қағидалары,...

Драматургияның өзегі: кейіпкердің үш күйі мен конфликт табиғаты 1 мамыр, 2026

Драматургияның өзегі: кейіпкердің үш күйі мен конфликт табиғаты

Кез келген пьеса, роман немесе спектакль ең алдымен кейіпкердің ішкі өзгерісіне құрылады. Бұл мәтінде драматургияның негізгі заңдылықтары — үшактілі қ...

Аристотельдің үш актілі құрылымы: драматургияның мәңгілік формуласы 30 сәуір, 2026

Аристотельдің үш актілі құрылымы: драматургияның мәңгілік формуласы

Үш актілі құрылым — театр мен кино драматургиясының ең көне әрі ең тиімді модельдерінің бірі. Оның негізін ежелгі грек философы Аристотель өзінің «Поэ...

Сахна маған бәрін берді: Нұрлан Жұманиязов 30 сәуір, 2026

Сахна маған бәрін берді: Нұрлан Жұманиязов

Қалибек Қуанышбаев атындағы Қазақ ұлттық музыкалық драма театрының 35 жылдығына арналған арнайы айдардың кезекті кейіпкері — режиссер, Қазақстанның ең...

Еркіндік коридоры 27 сәуір, 2026

Еркіндік коридоры

Актердің «еркіндік коридоры» және пьесадағы өмір логикасы.

“Кедей театр” деген не? 24 сәуір, 2026

“Кедей театр” деген не?

Ежи Гротовский театры — ХХ ғасырдағы ең терең, ең “тазаланған” театр бағыттарының бірі. Оны көбіне “кедей театр” (Poor Theatre) деп атайды.