Театр – синтетикалық өнер. Ол тек сахнадағы әрекет емес, адам санасын оятып, жалпыадамзаттық құндылықтарды дәріптейтін рухани күш. Алайда ХХ ғасырда бұл өнердің де тағдыры саясаттың салқынынан сырт қалмады. Жетпіс жыл үстемдік құрған кеңес үкіметінің тұсында коммунистік партияның солақай саясаты қазақ халқының тіліне, дәстүріне, өнеріне ауыр соққы болды. Ұлттық болмысқа қызмет ететін талай бастама тұншықтырылып, рухани кеңістік тарылды. Солардың бірі — Ақмола облысы Атбасар ауданындағы қазақтың рухани қажеттілігін өтеп келген көшпелі Атбасар театры еді. Бұл театр — сахнасы жоқ сахнаның символы болатын. Ауыл-ауылды аралап, халықпен бірге тыныстаған, өнер арқылы ұлттың жанын сақтауға тырысқан ұжым еді. Алайда 1955 жылы бұл театр жабылып, өңірдегі ұлттық сахна өнерінің дамуы күрт тоқтады. Бұл туралы 1983–1987 жылдары Атбасар Мәдениет сарайының директоры қызметін атқарған Дүйсен Мұсабеков өз естелігінде былай дейді: «К огромному сожалению, с 1955 года после закрытия театра в Атбасаре развитие национального сценического искусства в нашей области надолго остановилось. Был разрушен один из важнейших инструментов формирования духовной жизни коренного населения». Бұл — бір театрдың ғана жабылуы емес еді. Бұл — тұтас бір өңірдің рухани тынысының үзілуі болатын. Ал сол үзіліске дейін, сол сахнаның алғашқы шоғын жаққан жандар болды. З.Тінәлина, С.Ғизатуллина, Х.Тәжібеков, З.Қасқабаев, Ш.Біләлов, Ж.Айдарбеков, К.Сәтпаев, Т.Кәрібаев… Олар — Есіл өңіріндегі қазақ театрының алғашқы қарлығаштары. Олар сахна болмаған жерде сахна құрды. Олар көрермен жоқ жерде көрермен тәрбиеледі. Олар мүмкіндік жоқ кезеңде өнердің мүмкіндігін дәлелдеді. Бірақ уақыт өте келе олардың есімдері көмескі тартты. Тарих олардың еңбегін ұмытпағанымен, театр шежіресінде толық таңбаланып үлгермеді. Есіл өңіріндегі алғашқы қарлығаштар — бүгінгі қазақ театрының көзге көрінбейтін, бірақ берік іргетасы.
Дереккөз:
Сәуле Әбединова. «Театрға тағзым».
