Әдетте театрда көрермен: кейіпкерге жанашыр болады, жылайды, бірге “өмір сүреді”
Ал Брехт былай дейді: жылама — ойлан!
Сондықтан ол:
* эмоцияны азайтып
* сананы күшейтеді
Оқшаулану эффектісі деген көрерменге:
“Бұл — жай ғана спектакль. Қарап отырсың. Ойлан!”
деп еске салып отыру.
Қалай жүзеге асады?
1. Тікелей көрерменге сөйлеу
Актер кенеттен:
* рөлден шығып
* залға қарап сөйлейді
“Мен қазір мына кейіпкерді ойнап тұрмын…” деген сияқты
2. “Төртінші қабырғаны” бұзу
Кейіпкерлер:
* көрерменді “бар” деп қабылдайды
3. Плакаттар, жазулар
Сахнада:
* “Қазір ол опасыздық жасайды”
сияқты алдын ала ақпарат беріледі
Интрига емес, себеп пен мән маңызды
4. Әндер мен комментарийлер
Оқиға жүріп жатқанда:
* кейіпкер ән айтып
* жағдайды талдайды
5. Ойын стилі
Актер:
* толық “еніп кетпейді”
* кейіпкерді көрсетеді, бірақ “болып кетпейді”
Оқшаулану эффектісі:
* көрерменді пассив емес, белсенді ойлаушыға айналдырады
* театрды қоғамдық пікір алаңына айналдырады
Оқшаулану эффектісі - сезімді тоқтатып, сананы ояту