Драматургиядағы ең үлкен қателіктің бірі – кейіпкерге бәрін оңай беру. Егер кейіпкер қалағанына еш қиындықсыз жетсе, онда әрекет те, тартыс та, көрерменнің қызығушылығы да жоғалады.
Театрдағы кедергі – жай ғана қиындық емес. Ол кейіпкердің мақсатына жетуіне тосқауыл болатын күш. Сол күш кейіпкерді өзгеруге, күресуге, жаңа шешім қабылдауға мәжбүрлейді.
Мысалы, сахнаға шыққан адам телефонмен сөйлеспек болады. Егер телефон бірден қолында тұрса, көрермен үшін ешқандай драмалық әрекет жоқ. Ал телефон жоғалып кетсе, қуаты таусылса немесе дәл сол сәтте байланыс үзілсе, әрекет басталады. Кейіпкердің мақсаты өзгермейді, бірақ оған жету жолы қиындайды.
Театр педагогикасында актердің өзі де кедергі іздей білуі керек деген қағида бар. Режиссер барлық қиындықты алдын ала беріп отырмауы тиіс. Кәсіби актер кейіпкердің мақсатына жету жолында қандай ішкі және сыртқы тосқауыл бар екенін өз бетінше анықтай алуы қажет.
Кедергілердің екі түрі болады. Сыртқы кедергілер – басқа адам, қоғам, уақыт, заң немесе жағдай. Ішкі кедергілер – қорқыныш, ұят, күмән, кінә сезімі, өткен жарақат. Көп жағдайда көрерменге ең әсерлісі – дәл осы ішкі кедергі.
Мысалы, адам шындықты айтуы керек. Бірақ ол жақынын жоғалтып алудан қорқады. Оның мақсаты – шындықты жеткізу, ал кедергісі – өз қорқынышы. Осындай ішкі қақтығыс кейіпкерді тірі етеді.
Әлемдік классикадағы ең ұмытылмас кейіпкерлердің барлығы ауыр кедергілерден өтеді. Ромео мен Джульеттаға екі әулеттің жаулығы бөгет болады. Гамлетке күмәні мен уақыт бөгет болады. Фаустқа өз нәпсісі мен таңдауы бөгет болады. Егер осы кедергілер болмаса, бұл шығармалардың ешқайсысы классикаға айналмас еді.
Сахнадағы ең қызық кейіпкер – ең көп азап шеккен кейіпкер емес. Ең қызығы – мақсатынан бас тартпай, кедергімен күресе алған кейіпкер.
Сондықтан актер әр репетиция сайын өзіне бір сұрақ қоюы керек: «Бүгін менің кейіпкеріме не кедергі болып тұр?» Егер бұл сұраққа нақты жауап болмаса, сахнада әрекет те болмайды. Ал әрекетсіз театр өмір сүрмейді.
