Мәзір

«Бас тарту» қайдан пайда болады? Актер эмоцияны емес, қажеттілікті ойнауы керек

Адам неліктен болған оқиғаға бірден сенбейді? Жақынынан айырылғанда, сүйікті дүниесінен қол үзгенде немесе өмір күрт өзгергенде неге алғашқы реакция – жоққа шығару болады?

«Бас тарту» қайдан пайда болады? Актер эмоцияны емес, қажеттілікті ойнауы керек «Бас тарту» қайдан пайда болады? Актер эмоцияны емес, қажеттілікті ойнауы керек
ЖИ көмегімен жасалған

Театрда актерге «оқиғадан бас тарт» деген тапсырма жиі беріледі. Бірақ бұл нені білдіреді? Көп жағдайда актер оны жай ғана «сенбей қалу» немесе «таңғалу» ретінде орындайды. Алайда бас тарту – эмоция емес. Оның түбінде адамның қажеттілігі (нужда) жатыр.

Егер адам өмірінде маңызды бір оқиға орын алса, оның алғашқы әрекеті көбіне қабылдау емес, қарсылық болады. Себебі жаңа шындық оның ішкі қажеттілігіне қарсы келеді. Мысалы, жақын адамы қайтыс болса, адам оның өлгеніне сенгісі келмейді. Бұл өлімді жоққа шығарғандықтан емес, ол адамға деген қажеттілік әлі жоғалмағандықтан болады. Оның санасы: «Ол тірі болуы керек» деген бұрынғы шындықты сақтап қалуға тырысады.

Дәл осы заңдылық қарапайым тұрмыста да кездеседі. Күн сайын кіріп жүрген дүкеннің жабық тұрғанын көргенде де адам алғашында: «Мүмкін, уақытша шығар?» деп ойлайды. Себебі оның сол дүкенге деген қажеттілігі әлі сақталған.

Сондықтан актер үшін маңызды сұрақ – «кейіпкер неге сенбей тұр?» емес, «ол нені жоғалтқысы келмейді?» деген сұрақ.

Бас тартудың көлемі де осы қажеттілікке байланысты. Қажеттілік қаншалықты күшті болса, оқиғаны қабылдамау да соншалықты терең болады. Бұл жерде оқиғаның өзі емес, кейіпкердің сол оқиғаға деген қатынасы шешуші рөл атқарады.

Актер осы байланысты түсінгенде ғана жоққа шығаруды жасанды реакция ретінде емес, ішкі қажеттіліктен туған табиғи күй ретінде өмір сүре бастайды. Сонда көрермен көз жасына емес, кейіпкердің жоғалтып алған әлеміне сенеді.

Көп оқылды: