Жазушы деген кім? Ол тек шабыт келгенде қалам ұстайтын адам ба, әлде өмірдің қысымы мен қажеттілігі итермелейтін еңбек адамы ма?
Әлем әдебиетіне көз жүгіртсек, көптеген қаламгерлер шығарманы романтикалық сезімнен бұрын, күнкөріс, тапсырыс немесе белгілі бір міндет үшін жазғанын көреміз. Кейбірі театр үшін пьеса жазды, кейбірі газетке өткізу үшін әңгіме жазды, енді бірі отбасын асырау үшін қаламын тоқтатпады. Бірақ уақыт өте келе сол туындылар адамзат мәдениетінің алтын қорына айналды.
Мұндағы ең қызық парадокс — жазушы шығарманы жазған сәтте оның ұлы дүние боларын өзі де білмеуі мүмкін. Кейде автор үшін бұл жай ғана жұмыс, мерзімге үлгеру немесе өмірлік қажеттілік болады. Ал қоғам, уақыт, оқырман кейіннен оның шынайы құнын анықтайды.
Драматургияда бұл құбылыс ерекше байқалады. Театрға арналған мәтін көбіне нақты сұраныспен жазылады: сахна керек етеді, режиссер сұрайды, көрермен күтеді. Осындай қысым кейде авторды артық сөзден арылтып, ойды дәл әрі өткір жеткізуге мәжбүрлейді. Нәтижесінде шынайы драмалық қуаты бар шығарма туады.
Сондықтан жазушылық тек шабыт емес. Ол — еңбек, жауапкершілік, кейде тіпті мәжбүрлік. Бірақ дәл сол мәжбүрлік ұлы өнердің дүниеге келуіне себеп болуы мүмкін.
