Адамдар күнделікті сөйлесу барысында «мүмкін» сөзін жиі қолданады. Бір қарағанда бұл қарапайым сөз болғанымен, оның астарында психологиялық, эмоциялық және коммуникативтік мағына жатыр.
Психологтардың айтуынша, адам «мүмкін» деп жауап бергенде, көп жағдайда нақты шешім қабылдауға әлі дайын болмайды. Бұл оның әлсіздігін емес, миының жағдайды бағалап, қауіп-қатерді саралап жатқанын көрсетуі мүмкін.
«Мүмкін» сөзінің бірнеше себебі
1. Белгісіздіктен қорғану
Адам нақты «иә» немесе «жоқ» деп айту жауапкершілік жүктейтінін сезінеді. Сондықтан аралық жауапты таңдайды.
2. Қарым-қатынасты сақтап қалу
Кей жағдайда адам қарсы тараптың көңілін қалдырмау үшін бірден бас тартпайды. «Мүмкін» сөзі әдептіліктің де белгісі болуы мүмкін.
3. Ақпараттың жеткіліксіздігі
Шешім қабылдау үшін қажетті мәлімет жеткіліксіз болса, адам уақыт ұту мақсатында осындай жауап береді.
4. Эмоциялық күй
Шаршау, стресс немесе мазасыздық кезінде ми нақты таңдау жасаудан қашқақтайды. Мұндай жағдайда «мүмкін» деген жауап жиілейді.
«Мүмкін» әрдайым сенімсіздік емес
Кейбір адамдар бұл сөзді ойлануға уақыт беру үшін қолданады. Ғылыми зерттеулер көрсеткендей, асығыс шешім қабылдамай, ақпаратты жан-жақты саралайтын адамдар қателесу ықтималдығын төмендетеді. Сондықтан «мүмкін» кейде салмақты ойлаудың белгісі де бола алады.
Не істеу керек?
Егер өзіңіз бұл сөзді жиі қолданатыныңызды байқасаңыз, өзіңізге мынадай сұрақтар қойып көріңіз:
Мен нақты неден күмәнданып тұрмын?
Қандай ақпарат жетіспейді?
Ең нашар нәтиже қандай болуы мүмкін?
Шешім қабылдау үшін маған қанша уақыт қажет?
Осы сұрақтарға жауап беру белгісіздікті азайтып, нақты шешім қабылдауға көмектеседі.
«Мүмкін» – әлсіздіктің белгісі емес. Ол көбіне адамның ойланып тұрғанын, эмоциясын реттеп жатқанын немесе барлық мүмкіндікті бағалауға тырысатынын білдіреді. Ең маңыздысы – бұл сөз уақытша аялдама болып, кейін саналы шешімге ұласуы.
Кейде өмірді өзгертетін шешім бірден қабылданбайды. Бірақ «мүмкін» деген сөздің соңында нақты әрекет тұрса ғана ол дамуға бастайды.
