2026 жылғы 21 қаңтарда Астана қаласының қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық соты алаяқтық жасағаны үшін айыпталған Н. және А. азаматтарына қатысты айыптау үкімін жариялады. Яғни, алдын ала сөз байласқан адамдар тобы болып, аса ірі мөлшерде алдау жолымен бөтеннің мүлкін жымқыру, сондай-ақ қызмет бабын пайдалана отырып, алдын ала сөз байласқан адамдар тобы болып, ірі мөлшерде алдау жолымен бөтеннің мүлкін жымқыру фактілері бойынша (ҚР ҚК 190-бабының 4-бөлігінің 2-тармағы және 190-бабының 3-бөлігінің 1-тармағы).
Іс бойынша анықталған мән-жайлар
Сотпен анықталғандай, Н. «ТОО» медициналық ұйымының құрылтайшысы бола отырып, 2023 жылғы сәуір мен шілде айлары аралығында Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының (ӘМСҚ) ақшалай қаражатын жымқыру мақсатында азаматтарды өзінің медициналық ұйымына жалған түрде тіркеудің заңсыз схемасын ұйымдастырған.
Қылмыстық ниетін жүзеге асыру үшін Н. «Денсаулық сақтауды дамыту ұлттық ғылыми орталығының Астана филиалының» маманы А.-ға ақшалай сыйақы үшін азаматтарды тіркеу жөніндегі жалған өтінімдерді заңсыз мақұлдап, бекітіп беруді ұсынған.
А. бұл ұсынысқа келісіп, өзінің қызметтік жағдайын пайдалана отырып, жалған өтінімдерді бекіткен.
Нәтижесінде «ТОО» медициналық ұйымына 15 мыңнан астам азамат жалған түрде тіркеліп, Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының ақшалай қаражаты заңсыз алынған. Мамандардың қорытындысына сәйкес, Қорға шамамен 80 млн теңге көлемінде аса ірі мөлшерде залал келтірілген, оның ішінде 7,5 млн теңге тікелей А.-ның әрекеттерімен келтірілген материалдық залалды құрайды. Заңсыз жолмен алынған ақшалай қаражат Н. мен А. арасында бөлінген.
Тараптардың ұстанымы
Прокурор Н.-ға 5 жылға бас бостандығынан айыру, ал А.-ға 2 жыл 8 айға бас бостандығынан айыру жазасын тағайындауды сұраған.
Сотталушылар кінәларын толық мойындап, қорғау тарапы шартты жаза тағайындауды сұраған.
Сотталушылардың кінәсі олардың мойындау айғақтарымен, жәбірленушінің және куәлардың көрсетулерімен, сондай-ақ маманның қорытындысымен дәлелденген.
Жаза
ҚР ҚК 190-бабының 4-бөлігінің санкциясы — 5 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айыру.
ҚР ҚК 190-бабының 3-бөлігінің санкциясы — 3 жылдан 7 жылға дейін бас бостандығынан айыру.
Сот жеңілдететін мән-жайлар ретінде кәмелетке толмаған балаларының болуын, кінәсін мойындауын, шын жүректен өкінуін және бұрын сотталмағанын таныды.
Ауырлататын мән-жайлар анықталған жоқ.
Қылмыстың сипаты мен қоғамға қауіптілік дәрежесін, сондай-ақ аса ірі мөлшердегі залалдың өтелмегенін ескере отырып, сот Н.-ға орташа қауіпсіздік мекемесінде өтеумен 5 жылға бас бостандығынан айыру жазасын тағайындады.
А.-ға 3 жылға бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалып, амнистия туралы заңның негізінде жаза мерзімі 1/5-ке қысқартылып, түпкілікті 2 жыл 4 айға бас бостандығынан айыру, орташа қауіпсіздік мекемесінде өтеу белгіленді.
Үкім заңды күшіне енген жоқ.
