Бізге үнді сериалдары не үшін керек?
Шетелдік сериал көрсету — әлемдік тәжірибеге ашық болудың бір жолы. Әр халық өзгенің мәдениетін көру арқылы дүниені таниды.
Бірақ мәселе — шетелдік өнімнің көрсетілуінде емес.
Мәселе — өз өніміміздің орнын немен толтырып жатқанымызда.
Егер телеарна эфирінде шетелдік сериал көбейіп, ал қазақтың өз драмалары, тарихи оқиғалары, қазіргі қоғам мәселелері аз көрсетілсе, онда көрерменнің мәдени талғамын кім қалыптастырады деген сұрақ пайда болады.
Үнді киносының дәуірі өтті ме?
Үнді киносы бұрынғыдай тек «ән мен биден» тұратын Болливуд емес. Соңғы жылдары үнді киносы әлеуметтік тақырыптарға, реалистік драмаларға да бет бұрды.
Бірақ телесериал саласында Үндістан әлі де эмоциялық мелодрамаларға сүйенеді.
«Сөнбеген жалын» да осы дәстүрге жақын: тағдыр, отбасы, махаббат, әлеуметтік кедергі.
Бұл формат көрерменді ұстайды.
Бірақ қазақ көрерменінің алдында басқа сұрақ тұруы керек:
Неге біз дәл осындай эмоциялық қуаты бар қазақ оқиғаларын экранға шығара алмай отырмыз?
Бюджет кімге жұмыс істеуі керек?
Телехикая түсіру — тек ойын-сауық емес. Бұл — мәдени өндіріс.
Бір сериал арқылы:
* тіл қалыптасады;
* ұлттық образдар жасалады;
* қоғам өзін экраннан көреді;
* жаңа актерлер танылады.
Егер қаржы үнемі дайын шетелдік өнімді сатып алуға кетсе, отандық сценарист, режиссер, актер үшін мүмкіндік азаяды.
Мәселе ақшада ғана емес.
Мәселе — идеяға деген басымдықта.
Қазақтың «Сөнбеген жалындары» қайда?
Қазақ қоғамында экранға сұранып тұрған қаншама оқиға бар:
— ауылдан қалаға келген жастардың тағдыры;
— тарихи кезеңдер;
— Алаш қайраткерлерінің өмірі;
— соғыс жылдарындағы қазақ әйелдерінің тағдыры;
— қазіргі қоғамдағы отбасы мәселелері;
— ұлттық құндылық пен заманауи өмір арасындағы қайшылық.
Бірақ осы тақырыптардың көбі толыққанды сериал деңгейіне жетпей жатыр.
Көрермен үнді қызын емес, кейде өз қарындасының, өз анасының, өз әжесінің тағдырын экраннан көргісі келеді.
Қазақша дубляждың екі жағы бар
Қазақша дубляж — жақсы құбылыс.
Бұл қазақ тілінің телеэкрандағы аясын кеңейтеді.
Бірақ тілдің дамуы тек аудармамен шектелмеуі керек.
Қазақ тілі тек үнді, түрік, корей кейіпкерлерінің сөзіне қызмет ететін тіл емес.
Қазақ тілі өз кейіпкерлерін сөйлететін үлкен экран тілі болуы керек.
«Сөнбеген жалын» — көрерменге эмоция сыйлайтын кезекті шетелдік сериал.
Бірақ оның экранға шығуы бізге бір маңызды сұрақ қоюы керек:
Біз қашан өзіміз туралы соншалықты қызықты, сапалы, көркем сериал жасаймыз?
Өзгенің мәдениетін көру — кемшілік емес.
Бірақ өз мәдениетіңді көрсете алмау — үлкен мәселе.
Экрандағы ең басты кейіпкер бір күні үнді қызы емес, қазақтың өз тағдырын арқалаған кейіпкер болуы керек.
