Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сыйлығына қатысты қоғамдық пікірталас кезекті рет жанданды. Әсіресе әдебиет пен ғылым саласының өкілдері арасында жазушы, филология ғылымдарының докторы, профессор Тұрсын Жұртбай есімі жиі аталып жатыр.
Талқылаудың негізгі өзегі – Тұрсын Жұртбайдың шығармашылық және ғылыми мұрасын бағалау мәселесі. Кейбір пікірлерде оны ең алдымен ғалым ретінде қарастыру қажет деген уәж айтылса, екінші тарап оның көркем әдебиетке, әдеби сынға және ұлттық тарихи сананы жаңғыртуға қосқан үлесін алға тартады.
Тұрсын Жұртбай – қазақ әдебиеті мен ғылымында өзіндік орны бар тұлға. Ол ұзақ жылдар бойы Алаш қозғалысы қайраткерлерінің мұрасын зерттеп, архивтік деректер негізінде көптеген ғылыми және деректі еңбектер жариялады. Биыл Семейдегі Шәкәрім университеті қабырғасында оның атымен «Алаштану» дәрісханасының ашылуы да ғалым еңбегіне көрсетілген құрметтің бір көрінісі болды.
Әлеуметтік желілерде жарияланған жазбаларда Тұрсын Жұртбайдың мемлекеттік деңгейдегі марапаттарға әлдеқашан лайық екені туралы пікірлер жиі кездеседі. Қолдаушылар оның әдебиет, ғылым және ұлттық руханият салаларындағы көпжылдық еңбегін алға тартады. Сонымен қатар Мемлекеттік сыйлықтарды тағайындау кезінде шығарманың көркемдік деңгейі мен қоғамдық маңызына ғана сүйену керек деген көзқарастар да айтылып жатыр.
Мәселенің түп-төркіні бір адамның марапат алуында емес. Бұл – қоғамның рухани құндылықтарды қалай бағалайтынына, ұлттық әдебиет пен ғылымға қандай өлшеммен қарайтынына қатысты сұрақ.
Сондықтан Тұрсын Жұртбай төңірегіндегі бүгінгі пікірталас нақты бір кандидатурадан әлдеқайда ауқымды. Ол әдебиет пен ғылымның арақатынасы, ұлттық санаға қызмет еткен еңбектің бағалануы және Мемлекеттік сыйлық институтының беделі туралы қоғамдық әңгіменің жалғасы болып отыр.
Комиссия қандай шешім қабылдаса да, бұл мәселе алдағы уақытта да әдеби қауым мен оқырман назарында болатыны анық.
