Мәзір
Бүгін, 02:49 / JariaLike / Руханият

Драматургтің басты міндеті – оқиға емес, адамды жазу

Неліктен кейбір спектакльдер көрерменнің жүрегіне жетіп, енді бірі ұмытылып қалады? Оның сыры сюжетте емес, кейіпкердің шынайылығында.

Драматургтің басты міндеті – оқиға емес, адамды жазу Драматургтің басты міндеті – оқиға емес, адамды жазу

Көп жағдайда драматургияны оқиға құрайды деген түсінік қалыптасқан. Алайда көрерменді таңғалдыратын оқиға емес, сол оқиғаның ортасындағы адамның тағдыры. Егер кейіпкердің жан дүниесі сенімді ашылмаса, ең күрделі сюжет те әсерсіз болып қалады.

Тарихтағы ең өміршең пьесалар белгілі бір дәуірдің оқиғасын ғана емес, адам табиғатын зерттеген шығармалар болды. Сондықтан олар ғасырлар өтсе де өзектілігін жоғалтқан жоқ. Адамның махаббатқа, еркіндікке, әділетке, ар-ожданға деген ұмтылысы уақытқа тәуелді емес.

Бүгінгі драматургтің алдында жаңа міндет тұр. Ол қоғамдағы өзгерістерді жай ғана тіркеп қоймай, сол өзгерістердің адамның жан дүниесіне қалай әсер еткенін көрсетуі керек. Ақпарат тасқыны, әлеуметтік желілер, жалғыздық, рухани құндылықтардың өзгеруі – мұның бәрі жаңа кейіпкердің мінезін қалыптастырып отыр.

Қазіргі пьесаларда сыртқы әрекеттен бұрын ішкі тартыс маңызды. Кейіпкердің ең үлкен қарсыласы кейде басқа адам емес, өзінің қорқынышы, күмәні немесе ар-ұжданы болады. Осындай психологиялық қайшылық драманы өмірге жақындатады.

Драматургтің міндеті – дайын жауап беру емес, сұрақ қою. Жақсы шығарма көрерменді ойландырады, өз өміріне басқа қырынан қарауға итермелейді. Театрдың тәрбиелік күші де осында. Ол ақыл үйретпейді, адамды сезіндіреді.

Сондықтан бүгінгі драматургияның болашағы жаңа оқиғаларды іздеуде емес, жаңа адамды тануда жатыр. Кейіпкер қаншалықты шынайы болса, шығарма да соншалықты өміршең болады. Өйткені уақыт өзгереді, қоғам өзгереді, бірақ адам жанындағы үміт, қорқыныш, махаббат пен ар-ождан мәселесі ешқашан өз маңызын жоғалтпайды.

Көп оқылды: