Мәзір
Бүгін, 22:16 / JariaLike / Олай емес…

Вата мен Питта – сахнаның көрінбейтін энергиясы

Театр – тек көрінетін әрекет емес, көрінбейтін энергиялардың тоғысы. Бұл жазбада ежелгі Вата мен Питта ұғымдары арқылы сахналық процестің ішкі табиғаты, актерлік энергия мен көрермен арасындағы байланыс жаңа қырынан талданады.

Вата мен Питта – сахнаның көрінбейтін энергиясы Вата мен Питта – сахнаның көрінбейтін энергиясы

Театр – көзге көрінетін қозғалыс пен көзге көрінбейтін күштердің үндестігі. Сахнада айтылған әр сөз, жасалған әр қимыл – тек әрекет емес, ішкі энергияның сыртқы көрінісі. Осы тұрғыдан алғанда, театр табиғатын көне таным жүйелерімен сабақтастыра қарау – оның терең болмысын тануға мүмкіндік береді.

Вата — ауа мен эфирдің үйлесімі. «Қозғалыс беруші күш». Ол – тепе-теңдікті, тынысты, қозғалысты, ой мен ерікті басқаратын негізгі энергия. Физиологиялық тұрғыда тыныс алу, қан айналымы, жүйке-бұлшықет қызметінің іргетасы болса, театрда Вата – сахнаның демі.

Актердің тынысы, сахнадағы қозғалыс, көрермен мен орындаушы арасындағы көзге көрінбейтін байланыс – бәрі осы Ватаның көрінісі. Ол болмаса, сахнада әрекет бар, бірақ тіршілік жоқ. Вата – спектакльді «тірілтетін» күш.

Ал Питта – сахнадағы от.

Оның табиғаты – жану, түрлену, әсер ету. Питта – эмоцияның қызуы, ойдың өткірлігі, сахналық шындықтың жарқылы. Оның қасиеттері театрда айқын көрінеді:

Ыстық – актердің ішкі жануы;
Жеңіл – әсердің тез таралуы;
Ащы – жүректі тіліп өтетін сөз;
Жарқын – шындықтың сәулесі;
Сұйық – сезімнің еркін ағымы;
Майлы – эмоцияның тұрақсыз, жылжымалы табиғаты;
Иісті – сахнаның сезілетін, бірақ ұстатпайтын энергетикасы;
Қышқыл – спектакльден кейінгі мазасыз әсер.

Питта – сахнаның химиясы. Ол болмаса, қойылым бар, бірақ жалын жоқ. Ал жалынсыз театр – тек форма ғана.

Осы екі энергияның тоғысында театр туады: бірі қозғалыс береді, бірі мазмұнды қыздырады. Бірі – тыныс, бірі – от. Ал осы екеуінің теңгерімі – нағыз өнердің шарты.

Көп оқылды: