Руханият

Қасым Аманжолов асқабақ туралы айтқан бір ауыз өлеңімен Сәбиттен мың, Ғабиттен екі мың сом алған

Қазақ әдебиетіндегі үш алып — Қасым Аманжолов, Сәбит Мұқанов және Ғабит Мүсіреповтің арасында болған әзілге толы оқиға. Ақынның суырыпсалма тапқырлығы мен қаламгерлердің қалжыңы осы естелікте көрініс тапқан.

Қазақ әдебиетінің тарихында шығармаларымен ғана емес, өмірдегі тапқырлығы және әзіл-қалжыңымен есте қалған тұлғалар аз емес. Солардың бірі – ақын Қасым Аманжолов.

“Атақты адамдар өмірінен” кітабында келтірілген естелікке сүйенсек, бір күні Қасым Аманжолов жазушы Сәбит Мұқановтың үйіне қонақ болып барады. Үй иесінің жары Мәриям Мұқанова дастарқанға ет емес, асқабақ асып береді.

Тамақтан кейін Сәбит Мұқанов:
– Қасым, жас та болсаң қонағымсың. Астың ақысын қайырып, батаңды бер, – дейді.

Сонда Қасым Аманжолов табан астында мынадай әзіл өлең шығарады:

Ассалаумағалейкум, асқабағым,
Қадірлі асы бопсың астананың.
Алдыма пісіп, түсіп келіп қалдың,
Боғындай былжыраған жас баланың.
Сәбеңнің сен қадірлі асы болсаң,
Бір күні шығарарсың масқарасын…

Өлеңді естіген Сәбит Мұқанов әрі ұялып, әрі күліп:
– Ай, Қасым, сен тапқыр ақын екенсің. Бірақ осыны ешкімге айта көрме, – деп Мәриямға Қасымға 1000 сом беруді тапсырады.

Кейін Сәбит Мұқанов Қасымды ертіп, Ғабит Мүсіреповтің үйіне қонаққа барады. Сол жерде Сәбит жас ақынды ерекше мақтап отырады. Мұны байқаған Ғабит Мүсірепов қонақтар тараған соң Қасымды алып қалып:

– Сәбит саған бұрын дәл бұлай ілтипат білдірмейтін. Не болды? – деп сұрайды.

Қасым алғашында тіс жармайды. Сонда Ғабит:
– Сәбит айтпа деп қанша берді? – дейді.

– Мың сом, – деген жауапты естіген жазушы:
– Онда мен екі мың сом беремін. Айт, – дейді.

Қасым болған оқиғаның бәрін айтып беріп, екі мың сомды қалтасына басады.

Арада уақыт өткен соң Ғабит Мүсірепов осы әңгімені көпшілік арасында айтып береді. Мұны естіген Сәбит Мұқанов:

– Ай, қу Қасым, болған істі саған сатып кеткен екенмін-ау! – деп әзілдеген екен.

Бұл оқиға Қасым Аманжоловтың суырыпсалма ақындығын ғана емес, қазақ әдебиетінің алыптары арасындағы жарасымды әзіл мен достық қарым-қатынасты да айқын көрсетеді.

Дереккөз: «Атақты адамдар өмірінен» кітабы.