Психология

Өмір сапасын төмендететін 7 психологиялық синдром: өзіңізді осы белгілерден танисыз ба?

Кейбір психологиялық құбылыстар ресми диагноз саналмайды. Дегенмен олар адамның мінез-құлқына, шешім қабылдауына, қарым-қатынасына және кәсіби жетістігіне елеулі әсер етеді.

Өмір сапасын төмендететін 7 психологиялық синдром: өзіңізді осы белгілерден танисыз ба?

Кейде адам өз жетістігін кездейсоқтық деп қабылдайды, жаңа бастамасын бірнеше күннен кейін-ақ тастап кетеді немесе өзгелерге ұсақ билігін көрсетуден ләззат алады. Мұндай мінез-құлық әрдайым психикалық аурудың белгісі емес. Психологияда адамның күнделікті өміріне әсер ететін, бірақ ресми диагноз болып саналмайтын бірқатар синдромдар бар. Оларды тану – мәселені шешудің алғашқы қадамы.

1. «Вахтер синдромы»

Бұл синдром қызметтік өкілеттігі шектеулі болса да, оны асыра пайдаланып, өзгелерге қысым көрсететін адамдарға тән. Олар жоқ ережелерді ойлап табады, артық құжат талап етеді, бюрократиялық кедергілер жасайды және өзінен төмен адамдармен дөрекі сөйлеседі.

Не істеу керек?

Сабыр сақтаңыз.

Эмоцияға ермей, нақты талап қойыңыз.

Өз құқығыңызды сенімді түрде қорғаңыз.

Қажет болса, ресми тәртіп пен жауапкершілік туралы ескертіңіз.

2. «Үйрек балапаны синдромы»

Психологияда бұл құбылыс импринтинг деп аталады. Адам алғаш көрген немесе алғаш қолданған нәрсесін ең дұрыс, ең сапалы деп қабылдап, кейінгі баламаларды қабылдағысы келмейді.

Мысалы:

алғаш қолданған телефон маркасын ғана ең үздік деп санау;

бұрынғы оқыту әдісінен бас тартпау;

жаңа көзқарастарды қабылдамау.

Қалай жеңуге болады?

Өз пікіріңіздің негізін саралаңыз.

Бірнеше дереккөзді салыстырыңыз.

Басқалардың пікірін тыңдауға үйреніңіз.

3. «Ақ қоян синдромы»

Бұл – уақыт жетпей қалудан қорқу. Мұндай адамдар үнемі асығып жүреді, бірнеше істі қатар атқаруға тырысады және демалған кезде де өзін кінәлі сезінеді.

Пайдалы кеңестер:

Күндік жоспар жасаңыз.

Істерді маңыздылығына қарай бөліңіз.

Уақытыңыздың қайда кететінін бақылаңыз.

Басқа адам орындай алатын міндеттерді бөлісіңіз.

Демалуға да уақыт белгілеңіз.

4. «Үш күндік монах синдромы»

Көпшілік жаңа әдетті үлкен ынтамен бастайды: спортпен айналысады, диета ұстайды, кітап оқиды немесе тіл үйренеді. Бірақ бірнеше күннен кейін бәрі тоқтайды.

Өзін-өзі дамыту жөніндегі автор Лео Бабаута мұндай жағдайдан шығу үшін:

ішкі мотивация табуды;

шағын қадаммен бастауды;

мақсатты үнемі еске түсіруді;

өзіңізді артық сынамауды ұсынады.

Тұрақты нәтиже бір күндік шабыттан емес, күнделікті қайталанатын әрекеттен қалыптасады.

5. «Дориан Грей синдромы»

Бұл синдром адамның қартаюдан шамадан тыс қорқуымен сипатталады. Ол жастықты сақтап қалу үшін косметикалық процедураларға немесе пластикалық операцияларға тәуелді болуы мүмкін.

Психологтардың айтуынша, адамның жастығы тек сыртқы келбетпен өлшенбейді. Денсаулыққа көңіл бөлу, жаңа қызығушылықтар табу, белсенді өмір салтын сақтау әлдеқайда маңызды.

6. «Дүйсенбі синдромы»

Демалыстан кейін жұмысқа оралу кей адамдарға өте ауыр тиеді. Әлсіздік, ұйқышылдық, көңіл-күйдің төмендеуі, тіпті денедегі жайсыздық байқалуы мүмкін.

Мұны жеңілдету үшін:

демалыс күндері ұйқы режимін бұзбаңыз;

жексенбі кешін тыныш өткізіңіз;

жұмыс аптасын жоспарлап қойыңыз;

жұмыс орнына ертерек келіп, бейімделуге уақыт беріңіз.

7. «Самозванец синдромы»

Бұл – адамның өз жетістігін мойындай алмауы. Ол табысын еңбегімен емес, сәттілікпен немесе кездейсоқтықпен байланыстырады.

Осындай адамдар:

өзін өзгелерден әлсіз сезінеді;

мақтауды қабылдай алмайды;

үнемі әшкереленіп қаламын деп қорқады.

Қалай жеңуге болады?

Жетістіктеріңізді жазып жүріңіз.

Қателікті дамудың бір бөлігі ретінде қабылдаңыз.

Өзіңізді өзгелермен емес, кешегі өзіңізбен салыстырыңыз.

Сенімді адамдармен ашық сөйлесіңіз.Психологиялық синдромдардың басым бөлігі ауру емес. Дегенмен олар адамның шешім қабылдауына, жұмыс тиімділігіне, қарым-қатынасына және өмір сапасына ықпал етеді. Егер өзіңізден осы белгілердің бірін байқасаңыз, оны әлсіздік деп қабылдамаңыз. Ең маңыздысы – мәселені мойындап, мінез-құлықты біртіндеп өзгертуге дайын болу. Қажет болған жағдайда психологтың көмегіне жүгіну де тиімді шешім бола алады.