Полоний – сарайдың ең ақылды адамы ма, әлде ең қауіптісі ме?
«Гамлеттегі» Полоний көп жағдайда көп сөйлейтін, күлкілі кейіпкер ретінде қабылданады. Алайда оның әрбір әрекетіне назар аударсақ, сарайдағы барлық құпияны білетін, биліктің көлеңкесінде өмір сүретін аса қауіпті тұлғаны көреміз.
Уильям Шекспирдің «Гамлет» трагедиясындағы Полоний алғаш қарағанда ұсақ мінезді, ақыл айтқыш, сөзуар қария болып көрінеді. Ол ұлы Лаэртке ұзақ насихат айтып, қызы Офелияның өміріне араласып, әркімнің ісіне бақылау жасауды әдетке айналдырған адам.
Бірақ бұл – кейіпкердің сыртқы қабаты ғана.
Полоний – сарайдағы ақпараттың иесі. Ол кімнің кіммен сөйлескенін, кімнің не ойлайтынын, қай жерде қандай қауіп барын бақылап отырады. Лаэрттің соңынан тыңшы жіберуі, Офелияны Гамлетпен әдейі кездестіруі, патшаға үздіксіз есеп беріп отыруы – мұның бәрі оның билікке қызмет етудің өзіндік тәсілі екенін көрсетеді.
Ол жамандықтан емес, тәртіптен қорыққан адам. Оның түсінігінде мемлекет бәрінен жоғары. Сондықтан жеке адамның бақыты құрбан болса да, сарайдағы тыныштық сақталуы тиіс деп есептейді. Осы көзқарас оның туған қызының тағдырын да саясаттың құралына айналдырады.
Полонийдің қазасы да кездейсоқ емес. Ол өмір бойы өзгені бақылап жүрген адам ретінде перденің ар жағында тұрып тыңшылық жасап жатқан кезде ажал құшады. Бұл – Шекспир қолданған ең өткір драмалық ирониялардың бірі.
Полонийді ақымақ деуге болмайды. Ол – өз дәуірінің тәжірибелі саясаткері. Бірақ оның ең үлкен қателігі – адамдардың жүрегін саяси есеппен өлшеуі. Ақылға ғана сүйенген адам махаббатты да, қайғыны да, адалдықты да түсіне алмайды.
Сондықтан Полоний – «Гамлеттегі» ең күрделі кейіпкерлердің бірі. Ол жауыз емес, бірақ оның сақтығы мен бақылауға құмарлығы ақыр соңында өзіне де, айналасындағы адамдарға да қайғы әкеледі.