Бұрын қазақтар қалай амандасқан?
Қазақтар ертеден-ақ амандасуға үлкен мән берген. Амандасу тек сәлем беру ғана емес, адамның ниетін, сыйластығын білдіретін маңызды дәстүр саналған.
Көне және дәстүрлі амандасу түрлері:
1. “Ассалаумағалейкүм!” – “Уағалейкүмассалам!”
– Бұл ең кең тараған амандасу түрі, көбіне ер адамдар арасында қолданылады. Үлкенге құрмет көрсету мақсатында бірінші болып кіші амандасады.
2. “Армысыз!” – “Бармысыз!”
– Бұл амандасу түрі көбіне әдеби-көркем стильде кездеседі. “Армысыз?” – “Аман-есен барсыз ба?” деген мағына береді.
3. “Сәлем бердік!” – “Сәлемет бол!”
– Ер адамдар көп қолданған. Келген қонақ үй иесіне немесе үлкенге осылай сәлем берген.
4. “Малыңыз аман ба?” немесе “Шаруаңыз қалай?”
– Көшпелі қазақ халқы үшін мал – негізгі тіршілік көзі болғандықтан, амандық-саулық сұрасқанда осындай сөздер айтылған.
5. “Байқа, жол болсын!”
– Жолаушымен амандасқанда немесе сапарға шыққан адамға айтылған бата-тілек.
6. Әйелдер арасында:
– “Амансыз ба?”
– “Көріскенше күн жақсы болсын!”
– “Үй-іші аман ба?”
Қазақтарда амандасу кезінде қол алысып, кейде қос қолдап амандасу, иіліп сәлем беру, ер адамдар құшақтасып көрісу, ал әйелдер жағы құшақтасып, бет тигізіп амандасу дәстүрі болған.