Тобықты руының ұраны мен шежіресі
Тобықты — Орта жүз құрамындағы Арғын тайпасының ірі руларының бірі. Бұл мақалада Тобықты руының ұраны, шығу тегі және тарихи деректер негізіндегі мәліметтер ұсынылады.
Тобықты — қазақ халқының Орта жүзіне кіретін Арғын тайпасының «Жеті момын» аталатын тармағына жататын ру. Шежірелік деректер бойынша, Тобықты Арғынның Момын атты әйелінен туған ұрпақтан тарайды.
Тарихи деректер мен шежірелерде Тобықты руының негізгі ұраны ретінде көбіне «Ақжол» ұраны көрсетіледі. Бұл ұран жалпы Арғын тайпасына ортақ ұран болған.
Сонымен қатар, ел аузындағы кейбір шежірелік әңгімелерде Тобықты ішінде «Қараменде» атауы да ұран ретінде қолданылғаны айтылады. Алайда ресми этнографиялық және тарихи деректерде негізгі ұран ретінде «Ақжол» көбірек көрсетіледі.
XVII–XIX ғасырларда Тобықты рулары негізінен Шыңғыстау, Семей өңірі, Балқаш пен Тоқырауын маңын қоныстанған. Бұл рудан көптеген би-шешендер, батырлар мен ақындар шыққан. Қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлы да Тобықты руынан тарайды.