Қазақ рухын әлемге танытқан алыптар: Қажы-Мұқан мен Балуан Шолақ
Қажы-Мұқан Мұңайтпасұлы мен Балуан Шолақ — қазақ халқының рухын көтеріп, ұлттық намысын әлемге танытқан тарихи тұлғалар.
Қазақ тарихында күшімен ғана емес, рухымен де ел жадында қалған тұлғалар бар. Солардың бірі — Қажы-Мұқан Мұңайтпасұлы. Ол — қазақтан шыққан тұңғыш кәсіпқой балуан, бірнеше мәрте әлем чемпионы атанған дара тұлға. Тарихи деректерге сәйкес, Қажы-Мұқан 1871 жылы Ақмола уезінің Қараөткел өңірінде дүниеге келген.
1901 жылы Омбыда өткен балуандар жарысында оның ерекше күші байқалып, әйгілі жаттықтырушы Иван Лебедевтің мектебіне жолдама алады. 1904–1907 жылдары кәсіби күрес өнерін меңгеріп, халықаралық ареналарда күресе бастайды.
Қажы-Мұқан әлемнің 50-ден астам елінде өнер көрсетіп, 48 медаль жеңіп алған. Ол Иван Поддубный, Георг Гаккеншмидт секілді әлем чемпиондарымен бір кілемде белдескен. Қазақтың атын шетелге танытып, ел намысын қорғаған алып балуан ретінде тарихта қалды.
Ал Балуан Шолақ — қазақ халқының біртуар өнерпазы әрі жауырыны жерге тимеген балуаны. Оның шын есімі — Нұрмағамбет Баймырзаұлы. Ол 1864 жылы дүниеге келген. Балуан Шолақ тек спортта емес, әншілік, ақындық, серілік өнерімен де танылды.
Халық арасында әділдігімен, қайсарлығымен ерекшеленген Балуан Шолақ ел ішіндегі теңсіздікке қарсы тұрған. Оның өмірі еркіндік пен намыстың символына айналды. Бүгінде оның есімімен спорт сарайлары мен көшелер аталады.
Қажы-Мұқан мен Балуан Шолақ — тек спорт шеберлері емес, ұлт рухының символдары. Олардың өмір жолы жастарды еңбекке, қайсарлыққа, елін сүюге тәрбиелейді. Бүгінгі ұрпақ үшін олардың ең үлкен аманаты — туған жерді қорғап, ел намысын биік ұстау.