Шабыт емес — шыдам: пьеса мен роман жазудың нон-стоп әдісі
Жазу процесіндегі ең қиын кезең — шабыттың жоғалуы емес, қиналған сәтте орныңнан тұрып кету. Бұл материалда драматургия мен прозада қолданылатын нон-стоп жазу әдісі, шығармашылықтағы “азап кезеңі” және жазушының өзін тәртіп арқылы қалай қалыптастыратыны туралы айтылады.
Көп адам шығармашылықты шабытпен байланыстырады. Алайда тәжірибеде пьеса да, роман да көбіне шабытпен емес, ұзақ уақыт бойы тоқтамай жұмыс істеу арқылы жазылады. Жазу процесінің алғашқы кезеңі әдетте жеңіл өтеді: ойлар келеді, автор мәтінге сенімді кіріседі. Бұл — ең жағымды әрі алдамшы кезең.
Бірақ біраз уақыттан кейін қиындық басталады. Ой тоқтайды, мәтін жүрмейді, іш пысады. Көп адам дәл осы сәтте жұмысын тоқтатады. Ал шығармашылықтағы ең маңызды кезең — осы қиналыстан өте білу.
Нон-стоп жазу әдісінің негізгі қағидасы — орныңнан қашпау. Жазғың келмесе де отыра беру, қиналсаң да жалғастыру. Адам бір сәтте “қиналудан шаршайды”. Дәл осы кезде санада жаңа деңгей ашылып, бұрын келмеген ойлар пайда бола бастайды.
Бұл тәсіл физикалық әрі психологиялық төзімділікті талап етеді. Ұйықтап кетпеу, телефон мен сыртқы алаңдататын дүниелерден алшақ болу маңызды. Шаршағанда аздап қозғалып, қайта отырып жұмысқа оралу қажет. Мұндай цикл бірнеше рет қайталанғанда ғана ми ұзақ шығармашылық жұмысқа бейімделеді.
Әр автордың жұмыс істеу тәсілі әртүрлі болғанымен, ортақ принцип бір: үлкен шығарма тәртіп пен үздіксіз еңбектің арқасында туады. Шабыт келуін күту — уақыт жоғалту. Ал күн сайын отырып жұмыс істеу — нағыз шығармашылық машық.