Киноға сұранып тұрған қазақ әдебиеті: экрандауға лайық шығармалар
Қазақ әдебиетінде үлкен экранға сұранып тұрған туындылар аз емес. Тарихи эпостар, психологиялық драмалар, махаббат хикаялары мен әлеуметтік шығармалар — бәрі де бүгінгі көрерменге әсер ететін терең сюжетке толы.
Қазақ әдебиеті — кино индустриясы үшін сарқылмас қазына. Әдеби шығармалардағы ұлттық мінез, тағдыр, тарихи оқиғалар мен рухани ізденістер режиссерлерге тың идеялар сыйлай алады. Бүгінде әлемдік кинода ұлттық бояуы қанық, шынайы оқиғаларға негізделген фильмдерге сұраныс жоғары. Осы тұрғыдан алғанда, қазақ әдебиетіндегі көптеген туындылар жаңа форматта экранға шығуға әбден лайық.
Мәселен, Ілияс Есенберлиннің «Көшпенділер» трилогиясы — тарихи сериал не көлемді киноэпопея жасауға сұранып тұрған шығарма. Қазақ хандығының құрылуы, ел тағдыры, батырлар мен хандар бейнесі халықаралық деңгейдегі жобаға айнала алар еді.
Ал Мұхтар Әуезовтің «Абай жолы» романы тек ақын өмірі ғана емес, тұтас бір дәуірдің энциклопедиясы. Абайдың ішкі драмасы, қоғаммен қайшылығы, ағартушылық жолы бүгінгі көрерменге де жақын тақырып.
Махаббат тақырыбындағы шығармалардың ішінде Әзілхан Нұршайықовтың «Махаббат, қызық мол жылдары» ерекше орын алады. Студенттік өмір, алғашқы сезім, сағыныш пен уақыт атмосферасы жастар аудиториясына арналған әсерлі фильм бола алады.
Сондай-ақ Бердібек Соқпақбаевтың «Менің атым Қожа» шығармасы жаңа заманға бейімделіп қайта түсіруге сұранып тұр. Қазіргі буынның мәселелерімен ұштастырылған Қожа бейнесі көрерменге қызық болары анық.
Қазақ әдебиетіндегі психологиялық әрі әлеуметтік драмалар да кино үшін таптырмас материал. «Қараш-Қараш оқиғасы», «Шұғаның белгісі», «Боранды бекет» секілді туындылар адам тағдыры мен қоғам мәселесін терең қозғайды.
Ұлттық әдебиетті экрандау — тек өнер емес, ұлт руханиятын жаңа буынға жеткізудің маңызды жолы. Сондықтан қазақ шығармаларын кино тіліне көшіру — уақыт талабы.